
ایده دانشگاه
با تأکید بر علوم انسانی
مصطفی قادری، پرویز شریفی، رضا ماحوزی و مقصود فراستخواه
در نشست علمی دانشگاه علامه طباطبایی
طبقه پنجم دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی
سالن دکتر شعاری نژاد
شنبه ششم دی ماه 1404
ساعت ده قبل از ظهر
کار؛ سازه ای اجتماعی است
پوشه شنیداری بحث مقصود فراستخواه
در رویداد از کار تا کارستان
چهارشنبه 12 آذر 1404
هتل قلب تهران
در کانال تلگرامی

فیلم کامل گفتگو در آپارات :
https://www.aparat.com/v/pmsow72
تکه هایی از بحث فراستخواه در باره روش تحقیق در علوم اجتماعی :
تحقیق علمی به مثابه امکان، عمل رهاییبخش
در جهانی پرمخاطره و روش علمی مواجهه با این مخاطرات
روش تحقیق مانند دویدن خیره یوسفوار است
روش، نوری در تاریکی تندباد
روش قابل فروکاستن به تکنیک نیست ، جعبهابزار نیست
وقتی بیخبریم، تحقیق چراغ راه میشود
ما در شرایط بیخبری ( ignorance) قرار بگیریم، در بی خبری گلوبال وارنینگ ( global warning) رخ میدهد، روش، آشناییزدایی از چیزهایی است که با آن خو گرفتهایم
روش، کسب جمعیت از زلف پریشان است
روش راه یکطرفه نیست
ما روشزدهایم و باید به فهم، اندیشهورزی، تفکر و اکتشاف بپردازیم.
روش خصیصه آستانهای دارد.
در تحقیق حالت ترس و ابهام هست و معلوم نیست آخرش به کجا میرسد.
روش شکل گرا و یا “فرمیتیو” ( formative) نیست، بلکه حالتی خلاقانه ( creative) توام با ابداع دارد.»
در ایبنا؛ اینجا:

نقد وبررسی کتاب مسأله روش
بازاندیشی روش های پژوهش علوم اجتماعی در ایران،
چهارشنبه 26 آذر 1404 ساعت چهار و نیم عصر
پژوهشگاه فرهنگ، هنر وارتباطات.
گزارش ایبنا
مسئله فقط پیدا کردن راه حل نیست
مقصود فراستخواه، استاد موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی در ادامه نشست ضمن بیان نظرات خود درباره روشهای پژوهش گفت: «کار ما در تحقیق، فقط پیدا کردن راه حل (solution) نیست، بلکه مسئله (problem) است. تحقیق علمی به مثابه امکان، یک عمل رهاییبخش محسوب میشود. تحقیق یک امکان است، در جهانی که مملو از امکانهاست. ما در جهانی پرمخاطره هستیم و محقق با تحقیق و روشی که انجام میدهد برای مواجهه با یک خطر امکان امکان رهایی مییابد.»
وی با قرائت بخشی از شعر مولوی مبنی بر «گرچه رخنه نیست در عالم پدید، خیره یوسفوار میباید دوید»، افزود: «روش تحقیق مانند دویدن خیره یوسفوار است و پژوهش یک عمل رهاییبخش به شمار میآید. روش، نوری در تاریکی و مانند تندباد است، در حالی که روشهای تحقیق هرکدام پیچیدهاند.»
در بخش دیگری این استاد موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی با بیان اینکه پژوهش و روش قابل فروکاستن به تکنیک نیست که همچون جعبهابزاری باید به آن مراجعه کنیم و درباره موضوع تحقیق کنیم و این در کتاب «مسئله روش» نیز مورد تاکید است، ادامه داد: «روش خود یک مسئله است و تحقیق برای مراقبت از جهانی است که زوال و اینرسی دارد.»
وقتی بیخبریم، تحقیق چراغ راه میشود
فراستخواه سپس گفت: «وقتی ما در شرایط بیخبری ( ignorance) قرار بگیریم، در واقع گلوبال وارنینگ ( global warning) رخ میدهد، درحالی که در این بیخبری انواع خطرات وجود دارد. در این بیخبری اما گاهی، محقق متوجه راهحلی میشود؛ مواجههای متفکرانه با موضوع، مساله روش را پیش میکشد؛ روش تکنیک نیست که از طاقچه برداریم. روش، آشناییزدایی با چیزهایی است که با آن خو گرفتهایم.»
این پژوهشگر افزود: «در بسیاری از کارها، روش تحقیق پژوهش انجام گرفته را میگوییم اما روایت اصیل نداریم و متأسفانه در جامعه ما این نداشتن روایت اصیل دارد اتفاق میافتد؛ بدانیم که روش نوعی دویدن است و از جنس کنشگری است، روش، کنشی از نوع دویدن محسوب میشود، ما بهدنبال موضوعی و تلاش کردن برای حل مسئلهای هستیم.»
او به ارزش کتاب «مسئله روش» اشاره کرد و گفت: «این کتاب از جنس آثاری نیست که به نظر میرسد ماشین روش شدهاند. کتاب میخواهد بگوید که روش دشوار است. روش تعریفی نیست، مانند ابزاری نیست که به سراغش برویم، بلکه یک نگاه استعلایی است که در کتاب مسئله روش به آن پرداخته میشود.»
فراستخواه ادامه داد: «روش باید عنصر سکوت و فهم نادانی داشته باشد؛ بوردیو در معرفی روش معتقد است یک ابتکار و ترکیبی از تقلاهاست که از زوایای مختلف نگاه میکند تا با سویههای نگفته درگیر شویم. روش، کسب جمعیت از زلف پریشان است و به واقع آسفالت کردن یک راه یکطرفه نیست!»
روش، معبری برای رسیدن از شک به یقین
وی با بیان اینکه روش تکوینی است و سر صحنه ساخته میشود، در ادامه گفت: «در عالم روش از شک به یقین میرسیم. در تحقیق حرکتی وجود دارد: اول شک میکنیم و سپس به بداهت و یقین میرسیم؛ روش همچنین فتوحات دارد که البته فتوحات خطرناک است و ما را تبدیل به سوژهای میکند که تصور کنیم چیزی غیر از آن نیست.»
فراستخواه به نقش دلوز ( Deleuze) در زمینه روش نیز اشاره کرد و گفت: «او رخداد و دویدن را در اینباره مطرح میکند. روش از منظر وی درون ماندگار است و با گرههای کور و افتانخیزان همراه است. بنابراین لازم است که روش را بهمثابه اسطوره ماشین حل مسائل معرفی نکنیم. استعاره گاری جلوتر از اسب درباره روش مناسب محسوب میشود؛ روش گاری است نه اسب. اما برای ما روش، اسب اسطورهای شده و آن را فنسالارانه تلقی کردهایم.»
او در پایان تأکید کرد: «ما روشزدهایم و باید به فهم، اندیشهورزی، تفکر و اکتشاف بپردازیم. وقتی روشزده میشویم، تحقیق تکینه میشود. روش چیزی است و یک خصیصه آستانهای دارد. روش، آیینی نیست و حالت معنویت و روحانیت ندارد؛ در فضای معنوی، مراقبت و قرب به حق وجود دارد، اما تحقیق حالت ترس و ابهام دارد و معلوم نیست آخرش به کجا میرسد. در واقع در تحقیق، عملکرد و پرفورمنس ( performance) داریم، اما ما به اشتباه تحقیق را متد (method) تعریف کردهایم. روش شکل گرا و یا “فرمیتیو” ( formative) نیست، بلکه حالتی خلاقانه ( creative) توام با ابداع دارد.»

دکتر علیرضا بهتویی استاد جامعه شناسی دانشگاه سودرتورن سوئد در گفتگوی با دکتر عباس نعیمیجورشری جامعهشناس از تئوری کنشگران مرزی می گوید وباقی قضایای جامعه شناسی در ایران ؛ در اینجا:
اینجا
عباس نعیمیجورشری، جامعهشناس و علیرضا بهتویی، استاد دانشگاه سودرتورن سوئد در گفتوگویی به میزبانی انصاف نیوز به بررسی چالش موقعیت علوم اجتماعی در ایران پرداختند.
این گفتوگو نخستین قسمت از «اپیستمه»، گفتوگوهایی برای دربارهی دانایی، قدرت و نقد اجتماعی است.
در گفتوگو میان آقایان نعیمیجورشری و بهتویی از وابستگی نهاد دانشگاه به قدرت، نگاه جامعه به علوم اجتماعی در گذشته و حال، نظام ارزیابی علمی استادان دانشگاه و اثر آن بر عملکرد جامعهشناسان سخن به میان آمده است.
علیرضا بهتویی با نام بردن از مقصود فراستخواه، سارا شریعتی، عرفان قانعیراد، نعمتالله فاضلی و… آنها را به عنوان جامعهشناسانی معرفی کرد که با وجود موانع موجود کار خود را پیش میبرند.
به گفتهی او تئوری «کنشگران مرزی» آقای فراستخواه کار تازهای به نظر میآید.
او با اشاره به فعالیتهای سعید مدنی تاکید کرد جای فردی مثل او زندان نیست و اتفاقات در فضای آزاد است که میتوان دیدگاههای متفکران را نقد کرد.
این استاد دانشگاه سودرتورن سوئد با انتقاد از اخراج و یا ستارهدار کردن دانشجویان در سالهای قبل فعالیتهای محمد فاضلی در تولید پادکست را ستود و گفت این جامعهشناس با چنین اقداماتی توانسته است موضوعی جامعهشناسی را برای مردم روی میز بگذارد.
عباس نعیمیجورشری، مدیر گروه جامعهشناسی حقوق انجمن جامعهشناسی ایران نیز در این گفتوگو با نقد برخی دیدگاههای مطرح شده از سوی بهتویی گفت وابستگی نهاد دانشگاه به ساختار سیاسی و اداری و همچنین نظام ارزیابی علمی حاکم بر دانشگاهها را مانعی بر سر فعالیتهای جامعهشناسان دانست
در آپارات
https://www.aparat.com/v/uqxh898
جامعهشناسی در ایران«فایل صوتی کامل»
در اینجا
https://t.me/mfarasatkhah/2544
نشست مجازی گروه جامعهشناسی معرفت، علم و فناوری انجمن جامعهشناسی ایران در ۱۸ آذر ۱۴٠۴
به مناسبت هفته علوم اجتماعی
بزرگداشت دکتر غلامحسین صدیقی
گفتوگوی پیام افشاردوست با:
تقی آزاد ارمکی،
مقصود فراستخواه،
عبدالعلی لهساییزاده
و اسمعیل خلیلی
درباره:
تاسیس جامعهشناسی در ایران
کانونهای ابتکارات، انواع جامعهشناسیها و دستاوردها
نقش جامعهشناسی در ایران: حوزههای مداخله و چالشها
مسائل محوری: مهمترین موضوعات و مسئلههایی که جامعهشناسان ایرانی را درگیر کرده است

نشست گروه جامعهشناسی معرفت، علم و فناوری انجمن جامعهشناسی ایران
به مناسبت هفته علوم اجتماعی
بزرگداشت دکتر غلامحسین صدیقی
محورهای گفتوگو:
تاسیس جامعهشناسی در ایران
کانونهای ابتکارات، انواع جامعهشناسیها و دستاوردها
نقش جامعهشناسی در ایران: حوزههای مداخله و چالشها
مسائل محوری: مهمترین موضوعات و مسئلههایی که جامعهشناسان ایرانی را درگیر کرده است
باحضور:
تقی آزاد ارمکی ، جامعهشناس علم
مقصود فراستخواه ، جامعهشناس علم و آموزش عالی
عبدالعلی لهساییزاده ، جامعهشناس علم
اسمعیل خلیلی ، جامعهشناس معرفت
دبیر نشست:
پیام افشاردست؛ پژوهشگر سیاستگذاری علم
سهشنبه ۱۸ آذر، ساعت ۱۹ تا ۲۱:۳٠
پیوند حضور در نشست:
https://meet.google.com/try-asty-nzg

معرفی کتاب «انقلاب زیستتقلید»
The Biomimicry Revolution
تألیف : هنری دیکس ؛ ترجمه فرهاد دیرنگ
همراه با بحثی در باب تحول پسا انسانگرا در دانش پژوهی و آموزش عالی
مقصود فراستخواه
سهشنبه ۱۸ آذر 1404
۱۰ تا ۱۲
مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
لینک حضور مجازی:

تئاتر کودک ونوجوان؛ لحظه های نسلی در اکنون جامعه ایرانی
پوشه شنیداری کامل سخنرانی مقصود فراستخواه
در دانشگاه معماری و هنر پارس ؛ 28 آبان 1404
صوت کامل سخنرانی را در کانال تلگرامی مقصود فراستخواه ؛ اینجا
https://t.me/mfarasatkhah/2537:
«جامعه شناسی ایرانی؛ صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی»
(عنوان بحث مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران، به مناسبت روز علوم اجتماعی)
زمان: چهارشنبه 12 آذر 1404، ساعت چهار تا شش بعد از ظهر
مکان: سالن انجمن جامعه شناسی ایران.
