به جای پروژه های بزرگ مداخله گر از بالا ، شبکه ابتکارات کوچک اجتماعی را توانمندسازی وتسهیل گری بکنیم

ایران فقط یک دولت و کشور نیست، بلکه یک ایده تمدنی است

«مقصود فراستخواه»، جامعه‌شناس و عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی در ابتدای این همایش در سخنانی بیان داشت: ایران سرزمین بزرگی است؛ فلاتی پهناور با تاریخی طولانی و تمدنی عظیم، اما در عین حال سرزمینی که همواره با بلایا و دشواری‌های بسیاری روبه‌رو بوده است.

موقعیت جغرافیایی، گستردگی و شرایط خاص این سرزمین آن را در معرض مخاطرات گوناگونی قرار داده است. با این حال، در طول تاریخ، همواره نیروهایی در این سرزمین وجود داشته‌اند که بلاگردان ایران شده‌اند و در بزنگاه‌های تاریخی، آن را از خطر زوال و فروپاشی نجات داده‌اند.

وی افزود: زمانی که ایران به تصرف درآمد و خلافت بنی‌امیه و سلطه خلافت عربی بر این سرزمین گسترش پیدا کرد، از دل همین جامعه و اصناف، جنبشی اجتماعی و برابری‌خواه شکل گرفت که در برابر فراموشی هویت ایرانی ایستاد و به حفظ ظرفیت‌های فرهنگی این سرزمین کمک کرد. این جنبش را می‌توان یکی از بلاگردانان ایران دانست.

پروژه «بانی جنگل» را ستایش می‌کنم و از موسسه سبزکاران بالان نیز به دلیل تلاش‌هایش در این زمینه قدردانی به عمل می‌آورم. جنبش‌هایی مانند جنبشی که امشب در حضورشان هستیم، نیروهایی هستند که در برابر زوال این خاک، زوال جنگل‌ها، زوال زیستی این سرزمین و مرگ مادر زمین ایستادگی می‌کنند. این نیروها نمی‌گذارند خورشید بمیرد و جنگل از میان برود. آن‌ها بلاگردانان این سرزمین هستند

مقصود فراستخواه عنوان کرد: وقتی به تعداد و استمرار شب‌های بخارا فکر می‌کنیم، درمی‌یابیم که پشت این حرکت، چه میزان کار و پیگیری وجود دارد؛ کاری که هفته به هفته و ماه به ماه ادامه پیدا کرده است. این نشان می‌دهد که ایران تنها یک دولت و کشور نیست، بلکه یک ایده تمدنی است. حتی اگر ظلمات و تاریکی همه‌جا را فرا بگیرد، باز هم نور و استعدادی از این سرزمین خواهد درخشید و کاری خواهد کرد که وفاداری تمدنی در ایران تداوم پیدا کند.

وی ادامه داد: جنبش‌هایی مانند جنبشی که امشب در حضورشان هستیم، نیروهایی هستند که در برابر زوال این خاک، زوال جنگل‌ها، زوال زیستی این سرزمین و مرگ مادر زمین ایستادگی می‌کنند. این نیروها نمی‌گذارند خورشید بمیرد و جنگل از میان برود. آن‌ها نیز بلاگردانان این سرزمین هستند.

آن‌چه طبیعت را حفظ می‌کند، لزوما پروژه‌های بزرگ و مداخلات گسترده نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از پروژه‌های کوچک و شبکه‌ای از کنش‌های خرد است. هر دانشی بر پایه نوعی دانش ضمنی و پیشین شکل می‌گیرد و هیچ دانشمندی از نقطه صفر آغاز نمی‌کند. همواره ذخیره‌ای از دانش وجود دارد که خلاقیت‌ها و انقلاب‌های علمی بر مبنای آن شکل می‌گیرند و به اکتشافات بزرگ می‌رسند

فراستخواه پروژه «بانی جنگل» را ستایش و از موسسه سبزکاران بالان نیز به دلیل تلاش‌هایش در این زمینه قدردانی کرد و گفت: طبیعت خودش یک اجتماع است و در دل این اجتماع، دانشی وجود دارد که ما باید از آن بیاموزیم. طبیعت دانشی در خود دارد که بر اساس آن توانسته است طی سه میلیارد و هشتصد میلیون سال، حیات خود را حفظ کند. در این طبیعت، نیروهای خلاقی وجود دارند که امکان تداوم زندگی را فراهم کرده‌اند.

وی با بیان این‌که آن‌چه طبیعت را حفظ می‌کند، لزوما پروژه‌های بزرگ و مداخلات گسترده نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از پروژه‌های کوچک و شبکه‌ای از کنش‌های خرد است ابراز کرد: هر دانشی بر پایه نوعی دانش ضمنی و پیشین شکل می‌گیرد و هیچ دانشمندی از نقطه صفر آغاز نمی‌کند. همواره ذخیره‌ای از دانش وجود دارد که خلاقیت‌ها و انقلاب‌های علمی بر مبنای آن شکل می‌گیرند و به اکتشافات بزرگ می‌رسند.

وقتی کنشگران محیط‌زیست جای خالی نهادها را پر می‌کنند

عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی ادامه داد: در دنیای امروز که دانش با سرعتی بی‌سابقه در حال گسترش است و بنا بر برخی برآوردها، بخش بزرگی از اطلاعات موجود جهان در دهه اخیر تولید شده، اگر به این روایت از دانش و به دانش ضمنی نهفته در دل طبیعت بی‌توجه باشیم، از جای خود کنده خواهیم شد.

از این رو، وقتی دوستان ما در موسسه سبزکاران بالان چنین پروژه‌هایی را دنبال می‌کنند، اهمیت کار آن‌ها دوچندان می‌شود. باید تسهیل‌گری کنیم تا دانش درونی طبیعت بتواند با ما سخن بگوید. باید بیاموزیم که چگونه در طبیعت سکونت کنیم و چگونه این دانش را به نسل‌های آینده منتقل کنیم.

اینجا

کتاب فلسفۀ آموزش عالی با نگاهی به ایران منتشر شد

کتاب "فلسفۀ آموزش عالی با نگاهی به ایران" توسط دکتر مقصود فراستخواه استاد مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش‌عالی تالیف و از سوی انتشارات موسسه راهی بازار نشر شد.
 

به گزارش روابط عمومی موسسه مولف در مورد کتاب چنین آورده‌:

فلسفه، به معنای فاصله‌گرفتن از چیزی، اندیشیدن جدی به آن و پرسشگری درباب آن است؛ پرسش‌هایی عمیق. فلسفیدن، مستلزم آشنایی‌زدایی از اموری است که چه‌بسا ساده و بدیهی انگاشته شده‌اند. فلسفه یعنی به‌رخ‌کشیدنِ غموض و ابهامات امور. گویی تنشی در روح فلسفه هست و آن این است که کلمات آسان شده‌اند و زمان آن رسیده است که آنها را دشوار کنیم. اگر این تعریف از فلسفه را مفروض بگیریم، فلسفۀ آموزش عالی، به معنای پرسشگری جدی از آموزش عالی است. آموزش عالی در معنای عام آن، هر نوع آموزش، پژوهش و تعاملات علمیِ بالاتر از سطح عمومی آموزش را دربرمی‌گیرد. همچنین شامل مجموعه‌ای از پروتکل‌های سیاستی، برنامه‌ای، نهادی و شناسایی‌های معتبر دربارۀ معیارها، صلاحیت‌ها و مدارک آن می‌شود.

اما شاید پیش از هر چیز این سؤال مطرح شود که چرا پرسش از آموزش عالی در اکنون ایران اهمیت دارد؟ در پاسخ شاید بتوان گفت که در ایران، آموزش عالی و دانشگاه، از امری خاص در دایرۀ نخبگانی، به یک گفتار اجتماعی بدل شده است. در همۀ شهر‌های کوچک و بزرگ این سرزمین، ساختمان‌هایی ریزودرشت به نام دانشگاه و مؤسسۀ آموزش عالی سر بر‌آورده‌ و جمعیتی بزرگ را درگیر خود کرده‌اند. در همین لحظه که شاید این سطور را می‌خوانید، قریب به ۲۰میلیون تحصیل‌کرده در اطراف شما زندگی می‌کنند که از این ساختمان‌ها فارغ‌التحصیل شده‌اند. همچنین چندمیلیون دانشجو- که صدها هزار تن از آنها در مقطع تحصیلات تکمیلی قرار دارند- و ده‌ها هزار عضو هیئت‌علمی، کم‌وبیش درگیر فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی‌اند. در این ماه‌ها و سال‌ها، می‌توان گفت که روزانه شاید قریب به ۳۰۰هزار پایان‌نامه و رسالۀ تحصیلی در کشور در حال تدوین‌اند.
همهمۀ دانشگاه، شهرهای ما را فراگرفته و دانشگاه به یک مسئلۀ جمعیتی بدل شده است. آموزش عالی، یک مسئلۀ عمومی است. استقلال نهادی دانشگاه و آزادی علمی در برابر مداخلات و سیطرۀ قدرت یا نفوذ ارزش‌های بنگاهی بازار و شرکت‌ها، یک مسئله است. کنکور ورودی دانشگاه، طی دهه‌ها مسئله بود و است. تب‌وتاب‌های دانشجویی‌اش مسئله بود و است. ارتش دانش‌آموختگان بیکار- یا شاغل در مشاغل نامرتبط با رشته‌هایشان- مسئله است. همین‌طور سایر مسائل آموزش عالی ازجمله کیفیت و کارآمدی، درستکاری یا تقلب‌های علمی، و تبلیغات دولتی دربارۀ رشد مقالاتْ با ابهام جدی دربارۀ تأثیر و پاسخگویی اجتماعی.

همۀ این مسائل- که فقط نمونه‌ای از آنها ذکر شد- حسابشان با دانشگاه است و اگر دربارۀ دانشگاه سخنی گفته یا پرسشی مطرح شود، خود به یک همهمۀ ملی بدل می‌گردد و عملاً نیز چنین شده است. بنابراین، جا دارد که از آموزش عالی، پرسش‌های جدی بپرسیم؛ این امر، در عمیق‌ترین لایه‌های خود، به فلسفۀ آموزش عالی می‌انجامد. کتاب حاضر، حاوی برخی از مباحثی است که نویسنده، در کلاس‌های درس فلسفۀ آموزش عالی در دانشگاه تهران با دانشجویان در میان گذاشته و کوششی است برای تأمل در ادوار تاریخی و نسخه‌های مختلف این فلسفه.
رشتۀ سخن، از فلسفۀ آموزش عالی در دنیای پیشامدرن آغاز شده است؛ از دورۀ کلاسیک یونانی (آکادمی و لیسه) تا فلسفۀ حوزۀ اسکندریه و موسئوم‌ها و درنهایت، فلسفۀ حوزۀ ایران و اسلام که نمونۀ نهادی آن گندی‌شاپور بود و مثال‌های عالی از محاضر علمی همچون بیرونی، بیهقی، ابن‌بطوطه، ابن‌خلدون و ابن‌رشد. ادامۀ بحث، به فلسفۀ مدرسی در اروپای مسیحی (اسکولاستیک) و سوماها کشیده شده است.
فصول بعدی کتاب، به آموزش عالی در دنیای مدرن اختصاص یافته‌اند؛ از فلسفۀ انقلابی آموزش عالی در فرانسۀ گرماگرم انقلاب و عصر بناپارتی تا فلسفۀ قاره‌ای آموزش عالی در آلمان عصر روشنگری و دورۀ اقتدار ویلهلم سوم، فلسفۀ لیبرال آموزش عالی در انگلستان عصر ویکتوریا و ایرلندِ در مواجهه با قحطی و درنهایت، فلسفۀ پراگماتیستی آموزش عالی در آمریکای پس از جنگ جهانی دوم.
آنچه در این کتاب، محل توجه و تأکید قرار گرفته است، چندپارادایمی‌بودنِ فلسفۀ آموزش عالی در جهان ماست. نه فلسفۀ آموزش عالی چین و نه حتی فلسفۀ قاره‌ای آموزش عالی، لزوماً تابع جریان اصلی آموزش عالی آنگلوساکسونی نبوده‌اند. فلسفه‌های پست‌مدرن آموزش عالی نیز حتی تا رهیافت «نا‌‌سازمانْ‌‌‌انگار» و آنارشیستی به علم پیش رفته‌اند.

ازسوی‌دیگر، در این اثر، فلسفه‌های آموزش عالی، به دو دستۀ «فلسفه‌های خیر» و «فلسفه‌های شرّ» یا «فلسفه‌های امید» و «فلسفه‌های بیم» دسته‌بندی شده‌اند. پایان‌بخش کتاب نیز شکل‌گیری فلسفۀ آموزش و آموزش عالی در ایران است؛ در این قسمت، کانون درگیری ذهنی نویسنده، دوتایی «مادّۀ دانشگاه» و «ایدۀ دانشگاه» است؛ اینکه چرا ما در فلسفۀ آموزش عالی خویش کامروا نبوده‌ایم، چگونه زیر پای فلسفۀ آموزش عالی خالی است و چرا فلسفیدن، نیازمند ایستادن در جایی است؟          

                                                                     در اینجا                                                           

جنگلداری اجتماعی

شب لیشک

جنگلداری اجتماعینهصد و نود و یکمین شب از شب‌های بخارا به لیشک، جنگلداری اجتماعی اختصاص یافته است. این نشست توسط مؤسسۀ سبزکاران بالان و با همکاری مجلۀ بخارا و مجلۀ صنوبر در ساعت چهار و نیم بعدازظهر دوشنبه هجدهم آبان‌ماه ١۴٠۵ با سخنرانی مقصود فراستخواه، هادی کیا دلیری، آمال موسوی، عباس گلی جیرنده، محمد الموتی، نسرین امینیان و علی دهباشی در تالار مرکزی شهر رشت برگزار خواهد شد. اجرای موسیقی توسط گروه کر باران و رونمایی از کتاب «پروژۀ بانی جنگل» با ارائۀ محمود مرادی از دیگر بخش‌های این نشست خواهد بود.جنگل فقط درخت نیست، جنگل یک جامعه است.بانی جنگل یک پروژۀ تنها نهال‌کاری نیست، بلکه یک مدل احیای اکوسیستم در ۹۱.۵ هکتار از جنگل‌های آسیب‌دیدۀ لیشک گیلان است. سبزکاران با ایجاد فرصت مشارکت برای ایرانیان، ۲۰ هزار نفر از سراسر کشور را در این مشارکت اجتماعی فعال نموده و از ۸۵ هزار نهال کاشته‌شده مراقبت می‌کنند. همچنین ۲ قرق‌بان از جوانان بومی روستا بصورت دائمی مراقبت از حصارکشی، جلوگیری از ورود دام و مقابله با آتش‌سوزی را برعهده گرفته‌اند. بانی جنگل فرصت گسترش مسئولیت اجتماعی و شکل‌دهی جنگل‌داری اجتماعی در راستای مدیریت پایدار جنگل است.این شب از شب‌های بخارا با هدف معرفی این الگو و جنگل‌داری اجتماعی برگزار می‌شود.
رشت، بلوار انصاری، خیابان احمدزاده، جنب بوستان ملت، تالار مرکزی رشت

کودک؛ دانشمندی در گهواره!

کودک؛ دانشمندی در گهواره! به روایت:« مقصود فراستخواه»؛ کاری از:مرکز آینده‌نگاری آموختن (#مانا) فایل تصویری در اینجا

فراستخواه در پانزدهمین قسمت پراکسیس

اینجا

https://www.aparat.com/v/bnb5mh5
00:00 مقدمه1:36 کار علمی نامگذاری پدیده هاست3:34 کنش مرزی طیفی از کنش هاست5:40 کنش مرزی خاکستری است8:10 غلامحسین صدیقی کنشگر مرزی بود12:39 پهلوی دچار ناشنوایی سیستماتیک شده بود14:29 کنش مرزی با روح ایرانی سازگار است16:48 کنش مرزی در تاریخ ایران تداوم داشته است18:36 زبان کنش گر مرزی فنی است19:15 کنش گر مرزی با هزینه کمتری به سمت اصلاح حرکت می‌کند19:49 کنش گران مرزی طیف خاکستری بودند21:23 طیف مختلفی از روشنفکران ایران کنشگران مرزی بودند23:56 تمام روشنفکران به دنبال بهبود وضعیت ایران بودند25:22 جامعه ایران تسلیم زمان نمی‌شود26:58 کنش مرزی شکست هم داشته است28:31 رفتار روشنفکران تغییر هم می‌کرده است30:58 عقل تاریخی در ایران به‌دنبال توسعه بوده است32:58 علم جهان نامنظم را نامگذاری می‌کند36:25 جامعه ایران حساس است37:02 باید به دنبال انسان‌های هوشمند باشیم40:52 تنوع زیادی در عاملیت وجود دارد43:02 مردمان ایرانی به اشعار پناه می‌بردند45:20 شاهان ایران در معرض ادیبان بودند46:05 در زمان پهلوی بوروکراسی شکل گرفت49:19 امثال فروغی مدرسه سیاست را در ایران تاسیس کردند که خارج از مظفرالدین شاه بود51:20 کنشگران مرزی آخرین گروهی هستند که شکست می‌خورند52:32 جامعه ایرانی، جامعه ای متوسط است53:55 زنان گروه جدیدی در اجتماع و همچنین مطالبات جدیدی دارند 55:12 ایرانی از اسب می افته اما از اصل نمی افتد56:27 ایران همواره قابلیت ترمیم داشته است56:55 دختران در جامعه امروز برنده شدند59:43 جامعه ایران وفادار به تمدن است1:01:20 جامعه می‌داند تغییر را باید با ملاحظه بیشتری دنبال کرد1:04:49 جامعه ایران به بلوغ رسیده است 1:05:39 زن زندگی آزادی اصیل ترین جنبش اجتماعی ایران بود1:08:11 اپوزیسون بی کیفیت است1:09:40 جامعه ایران به سمت سکولاریسم حرکت می‌کند1:10:43 شکاف دولت و ملت منجر به حمله به ایران شد1:13:11 جمهوری اسلامی زمان را از دست داد1:15:16 تسلط بر مکان سیاسی راه حل نیست1:16:28 بازرگان از برنامه‌های سازمان برنامه تعجب کرده بود 1:18:46 قومیت در ایران کاملا متفاوت است 1:19:20 ایران تبدیل به زمین بازی دیگر کشورها شده بود1:21:41 بخشی از جامعه ایران بازی بزرگ را درک نکرده بود1:22:39 دی ماه از حافظه ایران پاک نمی‌شود 1:23:54 جامعه ایران در جنگ تعلق میهنی خود

اوجی اگر بود؛ آن اوج، اوج خود او بود

قطعه ای  از دکتر حسین نوری نیا 

از کتاب ضیافت کلمات

تکه سوم

ص14-15

نویسنده : مقصود فراستخواه

تصویر گر: شاه مقصود تیموری

نشر همرخ،  چاپ دوم : پاییز 1405                                                در اینجا

گذار ترمیمی ِ صلح آمیز ؛ فضیلت واگذاری و «خروج از قدرت»

پوشه شنیداری سخنرانی دکتر فراستخواه در هفتمین همایش بین المللی صلح و حل منازعهموضوع:

گذار ترمیمی ِ صلح آمیز

فضیلت واگذاری و «خروج از قدرت»مکان:دانشگاه تهرانزمان: ۴ آبان ۱۴۰۵

فایل صوتی در کانال تلگرامی مقصود فراستخواه

کیفیت علم، دانشگاه و آموزش عالی در ایران

پوشه شنیداری سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در نوزدهمین کنفرانس بین المللی ارزیابی و تضمین کیفیت در نظام های دانشگاهی
موضوع: کیفیت علم ، دانشگاه و آموزش عالی
مکان: دانشگاه گیلان
زمان:۵ آبان ۱۴۰۵
در کانال تلگرام:https://t.me/mfarasatkhah/2890

ضیافت کلمات : چاپ دوم منتشر شد...

چاپ دوم منتشر شد...

 ضیافت کلمات

نویسنده: مقصود فراستخواه

تصویرگر: شاه‌مقصود تیموری

تعداد صفحات: ۱۵۲ ص، مصور + پیوست صوتی

مشخصات: پالتویی، شومیز

ناشر: همرخ، ۱۴۰۵

در اینجا

لوگوس، اتوس ، پاتوس و بایوس

1.حقیقت، 2.فضیلت، 3.شفقت و 4.احترام به زندگی

لوگوس، اتوس ، پاتوس و بایوس

فراستخواه در هشتی ، مهر 1405

اینجا