X
تبلیغات
کالج کارآفرینی تیوان

مقصود فراستخواه

فضایی میان ذهنی برای اطلاع رسانی دیدگاه ها و اطلاع یابی از ملاحظات خوانندگان

تأملی در رنجهای جوان امروز ایرانی


تاریخ ارسال: پنج‌شنبه 28 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 06:00 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

گزارشی از بحث فراستخواه دربارۀ شرایط کنونی کشور و مسؤولیت اجتماعی دانشجو

گزارشی از بحث فراستخواه  دربارۀ شرایط کنونی کشور و مسؤولیت اجتماعی دانشجو

در اینجا:


https://goo.gl/MXx9X6

 و اینجا


http://anjomaneslami.org/?p=518


شفقنا- یک استاد دانشگاه و جامعه‌شناس در مراسمی تحت عنوان «دانشگاه و مسوولیت اجتماعی» که به مناسبت سالگرد کوی دانشگاه تهران در دفتر مرکزی انجمن اسلامی دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران برگزار شد، گفت: تیپ ایده‌آلی که امروز وجود دارد، دانشجوی اجتماعی است. در زمان شکل‌گیری جنبش دانشجویی، تیپ ایده‌آل، دانشجوی سیاسی بود. این دانشجوی اجتماعی گویا آخرین زور شما در مقابل دانشجوی درسخوان سربه‌زیر است.

به گزارش شفقنا، دکتر مقصود فراستخواه در مراسم «دانشگاه و مسوولیت اجتماعی» با بیان این که برای آغاز بحث نیاز به یک سنت داریم، اظهار کرد: بدون یک سنت معرفتی، یک سنت فکری و یک سنت اجتماعی، نمی‌توان مسوولیت اجتماعی دانشجو را تعریف کرد. ما در چه فضای معرفتی از مسوولیت اجتماعی صحبت می‌کنیم؟ در چه فضای ارتباطی از مسوولیت اجتماعی دانشجو صحبت می‌کنیم؟ من، سنت و تبارشناسی شما را جنبش دانشجویی تصور می‌کنم یعنی اگر شما بخواهید خارج از این سنت، مسوولیت دانشجویی را تعریف کنید، توضیح دهید و درباره‌ی آن گفت‌وگو کنید، در زمین دیگری خانه کرده‌اید. شما نیازمند یک زمین برای خودتان هستید.

او ادامه داد: یکی از نخستین سنت‌های جنبش دانشجویی در ایران سنت چپ بود، که بنیان‌های معرفتی و اجتماعی آن از تئوری‌های خاصی مشروب می‌شد. از جمله تئوری تعارض؛ یعنی آن‌ها وقتی به جامعه نگاه می‌کردند تعارض‌هایی مانند تضاد طبقاتی و نابرابری را می‌دیدند و همچنین یک سنت فکری ماتریالیسم تاریخی هم در اندیشه‌ی آنان وجود داشت.

این استاد دانشگاه ادامه داد: از دهه‌ی بیست شمسی در تمایز با این سنت، کنشگرانی در ایران پدید آمدند که تنوعی در سنت‌های دانشجویی ایجاد کردند. این جنبش دانشجویی جدید، با آنکه از حیث جنبشی و دانشجویی با سنت چپ خویشاوندی داشت، اما متعلق به سنت فکری دیگری بود. به نوعی از نوگرایی دین‌اندیش تعلق داشت و از نحله‌های فکری و اجتماعی مشروب می شد که سعی بر تلفیق ملّیت و دیانت داشت. نوعی کوشش برای دیدن هم زمان ایران و اسلام، دیدن سنت در کنار تجدد، علم در کنار دین و دستیابی به نگاه جهانی در عین داشتن نگاه بومی.

او با تأکید بر این که شما دانشجویان، متعلق به این سنت هستید، گفت: شما می خواستید در خود سنت‌های دینی هم نقادی کنید. در این جریان امثال شریعتی، بازرگان، آل احمد و طالقانی بودند که در سنت ایستاده بودند و بر سنت نقد می‌کردند. آنان در سنت محدودیت‌های مخوفی می‌دیدند. از دل این نقد درون‌مان، همین انجمن اسلامی که امروز شما در آن قرار دارید ایجاد شد.

فراستخواه تصریح کرد: در این انجمن اسلامی، بازرگان جوان که آن زمان دانشیار دانشکده‌ی فنی بود، کتاب «کار در اسلام» خود را برای دانشجویان ارائه داد. شما در این انجمن نشریه منتشر کردید. این فعل را به معنای دقیق آن به کار می‌برم و تاریخیت شما را مقصود می‌کنم. شما نهاد دانشجویی بودید که با نهاد های مدنی همچون «کانون اسلام» ، «مسجد هدایت»، «کانون نشر حقایق» متعلق به مرحوم محمدتقی شریعتی و مجله‌ی «دانش آموز» ارتباط داشتید. این‌ها نهادهای همگن شما بودند. درست است که به کوشش بازرگان نمازخانه‌ی کوچکی برای خود در دانشگاه داشتید، اما بیشتر جلسات شما در خارج از دانشگاه برگزار می‌شد.

او با بیان این که دانشگاه همیشه محافظه‌کار بوده و احتمالاً هم خواهد بود، خاطرنشان کرد: شما بین مکان‌های مختلف با امکانات محدود سرگردان بودید؛ یک نوع سرگردانی در جنبش دانشجویی در همه جای دنیا وجود دارد. ما معمولاً یا سرگردانیم یا زائر، بچه‌های انجمن اتفاقاً هم سرگردان بودند و هم زائر. اجتماعاتی برگزار می‌کردید و زورتان هم بیش از ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر نبود. پسرانه و مردانه هم بودید، درست همچون عکسی از فرهنگ مردانه‌ی جامعه‌ی آن دوران و آرام آرام دختران به این قلعه‌ی مردانه نفوذ کردند و فضا به تدریج انسانی و دو جنسیتی شد.

او این صحبت‌ها را مقدمه‌ی بر سخنرانی خود خواند و افزود:  پس از این مقدمه به سراغ بحث اصلی مسوولیت اجتماعی می‌رویم. شما در بستر سنت پیش گفته به سر می‌برید، اما در گذر زمان چرخش‌هایی نیز در تیپ ایده‌آل و نوع آرمانی دانشجویی رخ داده است. تیپ ایده‌آلی که امروز وجود دارد، دانشجوی اجتماعی است. در زمان شکل‌گیری جنبش دانشجویی، تیپ ایده‌آل، دانشجوی سیاسی بود. این دانشجوی اجتماعی گویا آخرین زور شما در مقابل دانشجوی درسخوان سربه‌زیر است. شما در مقابل دانشجوی صنفی، دانشجوی بی‌تفاوت، دانشجوی مدرک‌گرا، دانشجوی بی‌ستاره، دانشجوی سبک زندگی، دانشجوی سمپات و… تمایزیابی می‌کنید و نمی‌خواهید به هیچ یک تقلیل پیدا کنید.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: اگر بخواهم برای تبیین این دانشجوی اجتماعی، اصلی‌ترین ضد مفهومی آن را معرفی کنم، آن را فردگرایی خودمدار غالب بر جامعه‌ی ایران می‌دانم. احساس مسوولیت دانشجویی، چیزی‌ست که در مقابل ماند و لَختی جامعه‌ی ایران که آن کلان روند فردگرایی خودمدار در آن وجود دارد، می‌خواهد مقاومت کند. در جامعه‌ای که میل به فردگرایی دارد، دانشجوی اجتماعی به وجود می‌آید که تعلق اجتماعی دارد و حتی فردیت و آزادی خود را در یک سنت اجتماعی تعریف می‌کند و در پیرنگ اجتماعی می‌اندیشد و انتخاب می‌کند. احساس مسوولیت از همین تعلق اجتماعی نشئت میگیرد و مساله‌ی ایران برایش مهم و مادر همه‌ی مساله‌هایش می‌شود. درست زمانی که هر یک از شما به بحران‌های زیست بومی ایران می‌اندیشید، دانشجوی اجتماعی ظهور پیدا می‌کند.

او با بیان این که دانشجوی اجتماعی از دریچه‌ی رشته‌ی زیست‌محیطی یا مهندسی خود این بحران ها را دنبال می‌کند، گفت: نیازی هم نیست که حتما جامعه‌شناسی بخواند، مساله‌اش ملی است و رشته ی خود را در این راستا می‌بیند. دانشجوی اجتماعی نسبت به همه‌ی مسایل ایران اعم از مساله‌ی معیشت، کارآمدی و مشروعیت حاکمیت، شکاف  فاجعه‌بار دولت و ملت، شکنندگی نظم اخلاقی جامعه احساس مسوولیت می‌کند و شاید بدترین مساله‌ی حال حاضر ایران، سایه انداختن شبح وضع استثنایی بر کشور است؛ وضعیتی که ما را در شرایط حیات برهنه و اردوگاهی قرار خواهد داد. حیاتی موکول به حاکم و زندگی در معرض مرگ. در وضعیت استثنایی، استقلال و حق حاکمیت ملی با حقوق اجتماعی مردم یکجا بر باد خواهد رفت.

فراستخواه ادامه داد: در واقع انجمن اسلامی دانشجویی با آن سنتی که در ابتدا توضیح دادم، با همه‌ی این مساله‌های لاینحل، دشوار و نفرین شده‌ی کشور دست به گریبان است و این تنش‌های بسیار عمیق را با خود حمل می‌کند.

او با طرح این سوال که «برای نهادینه شدن مسوولیت اجتماعی دانشجو و برای اینکه دانشجوی اجتماعی مؤسس شود، چه مسیری باید طی شود؟» گفت: من فکر می‌کنم که راهبرد، تقویت حوزه‌ی عمومی دانشجویی است. سپهر عمومی دانشجویی که کثرت، اقناع متقابل، گفت‌وگوی آزاد محدود نشده در آن موجود باشد، در عین حالی که هنجار، احترام متقابل، قاعده‌ی بازی و قاعده‌ی نقد و گفت‌وگو در آن وجود دارد. به طوری که حوزه‌ی عمومی دانشجویی، اجتماعی شود و در زیست دانشجویی چکه کند که در آن حقوق صنفی، مدنی، حق دسترسی به آموزش خوب و با کیفیت و هم حق داشتن زندگی دانشجویی خوب و… وجود دارد و پیگیری می شود و در عین حال حوزه‌ی عمومی دانشجویی به اینها تقلیل پیدا نمی‌کند.

این استاد دانشگاه حوزه‌ی عمومی دانشجوی اجتماعی را برای اجتماعی کردن جنبش دانشجویی دانست و افزود:  جنبش دانشجویی، امروز دیگر نباید به تصرف مکان‌های سیاسی تقلیل پیدا کند. امروز اگر ما همچنان تصور کردیم که با تصرف یک مکان سیاسی یا جابجا شدن افراد، مساله‌ی ایران حل خواهد شد، اشتباه کرده‌ایم. دانشجوی اجتماعی متوجه شده است که مساله بسیار دشوارتر از این است. او از این تصورها و پنداشت‌ها آشنایی‌زدایی می‌کند و تغییر ایران را پیچیده‌تر می‌بیند. کلمات آسان شده‌اند؛ وقت آن است که کلمات را دشوار کنیم. دانشجوی اجتماعی امر سیاسی و امر آکادمیک را دشوار می‌کند. دانشجوی اجتماعی تنش‌های سنگین آینده‌ی ایران را برملا می‌کند. او گرفتار ایدئولوژی‌های محدود مختلف ملی، دینی، چپ، لیبرال، بازار و… نمی‌شود. از این طریق است که شما شهروندی دانشگاهی و دانشجویی خود را دنبال می‌کنید.

او با بیان این که ضدمفهوم حوزه‌ی عمومی دانشجویی، شبه حوزه‌ی عمومی در ایران است، گفت: شبه حوزه‌ی عمومی، چیزی مانند تصمیم دولت برای تعیین مکان‌های تجمع در شهر تهران با شروط بسیار است. یکی دیگر از این شبه حوزه‌های عمومی، شبکه‌های اجتماعی مجازی است. صحبت از این مساله در موقعیتی مانند امروز که با این بچه‌ها در اینستاگرام چنین برخوردهایی شده است، خیلی سخت است؛ امّا باز هم چون اینجا ارتباط ما در حوزه‌ی آگاهی است، باید کمی کلمات را دشوار کنیم.

او ادامه داد:  شبکه‌های اجتماعی مجازی بسیار نزدیک به شبه حوزه‌ی عمومی است. در واقع شبحی از دنیای واقعی برای ما به وجود آمده که اصرار دارد از دنیای فیزیکی واقعی‌تر است. در این جهان ما شاهد گم شدن وضعیت ایده‌آل هستیم. امر رئالی در این دنیا به وجود آمده است که به قدری عاجل و اقتضایی است که در آن هیچ امر ایده‌آلی برقرار نمی‌ماند. افراد در این جهان بیش از آنکه مولد باشند، بسیار مصرف‌گرایانه رفتار می‌کنند. در ایران ما، این جهان مجازی پارادوکسیکال است. در عین رهایی‌بخشی، وهم‌ناک نیز هست. از دیگر خصوصیات آن ازدحام، غوغا، پرسه‌زنی و ندرت توجه است. در این فضا جای کنش را که از سنت‌های جنبش دانشجویی است، ارائه و نمایش دادن گرفته است. تدریس هم یک کنش است، ولی متاسفانه اساتید ما صرفا ارائه می‌دهند، دانشجویان و حتی سیاسیون ما هم همین طور. جامعه‌ی ما جامعه‌ای نمایشی شده است.

فراستخواه تصریح کرد: در کلام آخر، دانشجوی اجتماعی باید مساله‌های مغفول و نفرین شده‌ی جامعه‌ی ایران را به برنامه‌ی درسی، کلاس درس، به پایان‌نامه و به صحن پردیس دانشگاه بیاورد. دانشجویی که سفارش‌های خاموش اجتماعی را به صدا در می‌آورد و غایبان این جامعه را به دانشگاه بیاورد. دانشجوی اجتماعی، کلاس فیزیک ۱ را اجتماعی می‌کند. کلاس شیمی آلی را اجتماعی می‌کند. حتی کلاس نظریه‌های جامعه‌شناسی را هم اجتماعی می‌کند. اما چگونه کلاس را اجتماعی کنیم و ذی‌نفعان اجتماعی را به کلاس درس بیاوریم؟ من می‌دانم که چه موانعی در پیش است، اما به هر حال دانشجوی اجتماعی، امر دشواری است.

 

تاریخ ارسال: دوشنبه 25 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 12:33 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

«مسؤولیت اجتماعی جریان دانشجویی در شرایط کنونی»

«مسؤولیت اجتماعی جریان دانشجویی در شرایط کنونی»

فایل صوتی سخنرانی مقصود فراستخواه   در انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران وعلوم پزشکی تهران

به مناسبت نوزدهمین سالگشت فاجعۀ حمله به کوی دانشگاه تهران،  20/4/97

در کانال تلگرامی مقصود فراستخواه

https://t.me/mfarasatkhah


فایل صوتی

تاریخ ارسال: پنج‌شنبه 21 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 06:40 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

مسؤولیت اجتماعی جریان دانشجویی

ارائه بحث  در انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران ودانشگاه علوم پزشکی تهران

چهارشنبه بیست تیر 97 ؛ دفتر انجمن


در اینجا

تاریخ ارسال: سه‌شنبه 19 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 05:53 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران (متن کامل پی دی اف سخنرانی فراستخواه در انجمن جامعه شناسی )

مقصود فراستخواه در نشستی مطرح کرد:(قسمت پایانی)


در اینجا

متن کامل هر سه قسمت از بحث به صورت پی دی اف 


نشستی با موضوع تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران برگزار شد.

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ در این نشست تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران در مقایسه با سایر کشورها و ترسیم وضعیت کنونی و آینده ایران در فضای مجازی، میزان هم سویی اینترنت pc و موبایل با استانداردهای جهانی و افق‌هایی برای ارتقا، اثرات تحمیل ناخواسته فیلترینگ بر افراد و مواجهه آنها با شرایط جدید و ناخواسته، آشنایی افراد به مباحث آکادمیک مطرح نشده در فضای‌های عمومی و قدرت تحلیل بعد از فیلترینگ با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران بررسی شد.

مقصود فراستخواه از میزان استفاده از اینترنت در زمینه‌های مختلف نام برد و گفت: درصد استفاده از اینترنت در زمینه‌های مختلفی مانند دانلود فیلم و موزیک 8 درصد، انجام امور بانکی و خرید 17 درصد، خواندن خبر 19 درصد و بهره گیری از شبکه‌های اجتماعی 27 درصداست. جستجوی اطلاعات 29 درصد است.

وی ادامه داد: طبق مراجعاتی که داشتم مشاهده کردم که سال به سال کاربرد ارتباطی شبکه‌های اجتماعی در اینترنت بیشتر می شود.

فراستخواه افزود: در زیر انواع اهدافی که بهره‌گیران از اینترنت دارند قابل مشاهده است بطوری‌که میزان جستجو برای محتوا قابل ملاحظه است. کاربرد برای اهداف کاری هم بالاست، برای خواندن خبر هم درصد رجوع بالاست، اینها جز اهداف ارتباطی و شناختی جامعه است، هم‌چنین زمانی که به یک رسانه اجتماعی مبدل می‌گردد درصد بهره‌گیری زیاد می‌شود. علمی یا حرفه‌ای باشد ساز وکاری ارتباطی شده است این در کشورهایی مانند ایران که ظرفیت تغییر و ظرفیت های نامتحقق ارتباطی دارند بیشتر است.

فراستخواه اضافه کرد: همانگونه که در عکس دیده می شود در ساعات مختلف از صبح تا شب به این فضا مراجعه می شود و در واقع در پاسخ سوال "به طور متوسط چقدر از تلگرام استفاده می کنید" عموماً گفته شده هر روز (زن و مرد).

 

76

مقصود فراستخواه تلگرام را بر طبق نظر ویلیامز شرح داد و گفت: تلگرام امر معمولی این جامعه است. بستن تلگرام یعنی مخدوش کردن زندگی روزمره مردم جامعه. در 13 نمودار مشاهده می شود که چه زمانی از این شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌شود زمان های مختلف، بعد از کار (work after ) حین کار(work)، (عصر evening)، قبل از کار (work before) و.... عنوان شده است.

این نمودار ساعات بهره‌گیری از اینترنت را در ایران نشان می‌دهد، ملاحظه می کنید که زمان زیادی صرف بهره گیری از اینترنت می‌شود.

7 - Copy

این نمودار ساعات بهره گیری از اینترنت را در ایران نشان می دهد، ملاحظه می کنید که زمان زیادی صرف بهره‌گیری از اینترنت می شود.

7

وی با اشاره به اهمیت اینترنت در زندگی روزمره مردم عنوان کرد: حدود 120 دقیقه در 24 ساعت از اینترنت استفاده می شود یعنی هر ایرانی در طول شبانه روز 120 دقیقه از اینترنت استفاده می کند. این حاکی از اهمیت اینترنت برای زندگی روزمره مردم ایران است.

فراستخواه ادامه داد: امروزه بعد از اینترنت 3G ،اینترنت 4G آمده است. نسل‌های جدید پیام رسان هایی مانند اینستاگرام و تلگرام آمده و این نکته ایران را آبستن تغییرات مهم اجتماع کرده است.

وی با بیان اینکه ما برای کاهش مرارت‌های مردم ایران و این سرزمین موظف هستیم که از طریق علم کار کنیم گفت: اینجا انجمن جامعه‌شناسی است. قرار است در اینجا کار علمی انجام دهیم. من خود برای آموختن به این جلسه آمده‌ام تا بدانم چه چیزی باید مطالعه کنم تا بتوانم بدهی اجتماعی خود را ادا کنم و می دانم که در سطوح مختلف اهل تحقیق هستید.

فراستخواه با نظر به اینکه ایران آبستن تحولات اجتماعی و سیاسی مهم است بیان کرد: اکنونِ ایران در شرایط حساسی قرار گرفته است بستن تلگرام در چنین شرایطی حاکی از درک نکردن جامعه ایران و شرایط ایران است.

وی ادامه داد: پیشران‌ها و شگفتی‌سازها از طریق دنیای واقعیت مجازی (reality virtual) وارد ایران می شود، شگفتی سازهای دنیای واقعیت مجازی جهان را با شدت به آینده پرتاب می کند.

این مدرس دانشگاه پیشران‌ها را در قالب چند دسته تقسیم کرد و گفت: O3B & Appification -1 Block chain -2 Social network and media -3 5G -4 Android operating system -5 Internet of things -6 Artificial intelligence -7 اینها شگفتی سازهای جامعه ما هستند.

مقصود فراستخواه با توضیحی گذرا هر یک از موارد را شرح داد و گفت: پروژه بین المللی آن سه میلیارد دیگر جهان یک پروژه بزرگ است. قبلا اشاره کردم که 4 میلیارد با اینترنت درگیر هستند، در اینجا برای آن سه میلیارد دیگر اینترنت ایجاد می گردد. گوگل درصدد است با تولید باند وسیع این کار را انجام بدهد و کار خود را آغاز کرده است. گوگل با طرح «لون» با استفاده از تکنولوژی بالون در لایه استراتوسفر زمین، و تولید باند وسیعِ 1 رایگان پیشقدم شده است.

وی در توضیح گزینه دوم گفت: اتفاق دیگری که افتاد Appification محتوا است. یعنی برای هر نیاز App ایجاد می گردد و لذا شما نیاز به رجوع به سایت ندارید، برای هر نیاز App ارائه می گردد و محتوا قابل دسترس‌تر می گردد و مصرف کننده فعال‌تر می شود. 3)chain Block را هم مطالعه کنید، این قابلیت اطلاعات دیجیتال را بدون کپی کردن توزیع می‌کند، این نکته مهمی است و نژاد متفاوتی از اینترنت را به همراه دارد. بیت کوین (پول دیجیتال)، تراکنش‌های اسناد و... در این بستر اتفاق می افتد. دیگر یک فساد بزرگ رخ نمی‌دهد که سال ها بعد آشکار گردد. تراکنش‌ها مدام قابل مشاهده است، این بالک چین است و قابل کنترل هم نیست.

این محقق افزود: کسی نمی‌تواند جلو این شفافیت را بگیرد و ویژگی‌هایی دارد که اینترنت را هوشمند و نامتمرکز می کند، ذخیره سازی‌ها را توزیع می کند، پیام ها را رمز گذاری می کند، اثبات مالکیت می کند، رأی‌گیری تثبیت شده پدید می آورد. تمام تراکنش ها توسط عموم اعتبار یابی می‌شود. این ساز و کارهای دموکراسی هیچ وقت در جهان وجود نداشته است، حتی در دموکراسی های کلاسیک هم سابقه نداشته است. اینها امور نوپدید جهان ما هستند و واقعا نوظهور می باشند. بالک چین با چیزهایی مثل ویکی پدیا بسیار متفاوت است

وی با اشاره گزینه چهارم عنوان کرد: به هر حال شبکه‌ها، پدیده‌های قرن 21 هستند. شبکه‌ای مانند لینکدن در 2002( 1381 ایران (فیس بوک 2004(1383ایران) توئیتر 2006 (1385ایران) تلگرام در 2013 (1392ایران) نتیجه آنکه در هر ده ثانیه 48000 توئیت در توئیتر دیده می شود، در هر ده ثانیه 10000 عکس در اینستاگرام مبادله می شود.

65

فراستخواه در توضیح گزینه پنجم اظهار داشت: اینترنت نسل 5 هم همین است، لذا در مورد آن توضیح نمی دهم، در نسل 5 انیترنت (5G)کاربران چالاک‌تر می گردند، همچنین سیستم های عامل، اینترنت اشیا خواهد آمد. پیش از اینترنت نسل سوم (3G ) سرویس Email, Messenger Yahoo تنها در کامپیوترهای شخصی بین جوان‌ترها مورد استفاده قرار می گرفت. تلفن های همراه در آن زمان تنها برای تماس‌های صوتی و پیام کوتاه بعدها استفاده می شدند، اما با آمدن 3G و 4G و افزایش سرعت اینترنت همراه، شبکه‌های اجتماعی نیز به طور چشمگیری در بین عموم مردم در هر سن و سالی گسترش پیدا کرد.

وی افزود: سایت‌ها و سیستم‌های عامل جای خود را به آپ‌ها دادند دیگر به درگاه‌های اینترنتی نمی‌رفتیم آنها زیر دستان ما بودند در یک آپ استور صد هزاران آپ هست. ظهور نسل پنجم (5G) ساعات اولیه‌ای از تغییرات بسیار وسیع درک ما از مهارت بسیار ناکارآمد است مردم بدون مهارت‌های خاصی از ابزارهای فورجی استفاده می کنند این همان اتوماسیون مغز  در ادامه اتوماسیون دست وپا است. کاربران نهایی چالاک‌تر شده اند فقط کافی است بدانم که انگشتم را به کجا بزنم.

3 - Copy

این مدرس دانشگاه در شرح گزینه ششم توضیح داد: اینترنت اشیا در واقع شبکه‌ای از دستگاه‌های فیزیکی، وسایل نقلیه، لوازم خانگی و موارد دیگر است که در آنها لوازم الکترونیکی، نرم افزار، سنسور ، دیسک، واتصال قرار می گیرد. این اشیا خواهند بود که دارای اینترنت می شوند. هوشمندی در محیط زندگی و کار پدید می آید، هواپیما، ماشین، موبایل، چراغ، پرده و... هوشمند می شوند. پیش‌بینی شده در 2020 حدود 30 میلیارد شیء هوشمند در اینترنت اشیا و جود داشته باشد.

3

فراستخواه در شرح گزینه هفتم گفت: پیش‌ران دیگر هوش مصنوعی است که پزشکان از آن در جراحی بهره می گیرند و دقیق تر از ایشان عمل خواهد نمود. همان‌گونه که خلبان 8 دقیقه پرواز می کند و بقیه مسیر را به سیستم واگذار می کند. دفاتر قانونی و مدارک دقیق برای حقوقدان‌ها بررسی می شود. برای بیان دقیق‌تر از سخنرانی کلین کلی در تد استفاده می کنم. او می‌گوید انقلاب صنعتی نیروی فیزیکی را برون‌سازی کرد و شما با یک سوئیچ ماشین به 250 اسب بخار فرمان دادید و این نیروی برون‌سازی شده در سیم ها و بی‌سیم‌ها حرکت کرد و در خدمت انسان قرار گرفت، به جای تلمبه انگشت انسان با توان چندین برابر بازو کار کرد.

وی ادامه داد: اکنون با هوش مصنوعی نیروی شناختی انسان بیرونی سازی خواهد شد، نیروی پردازشی انسان بیرونی سازی می شود و با یک شبکه عصبی کبیر برای انسان کهنه تنها 14 انگشت به 250 مغز فرمان داده می شود. این شبکه هوش برونی سازی شده می شود.

این محقق افزود: مقادیر تازه‌ای از آگاهی بلکه نژاد های تازه ای از آگاهی در او هست و ظرفیت تحرکاجتماعی وmobility اجتماعی در او بسیار بالاست. در واقع انسان به توان هوش مصنوعی رسیده است. زمانی که قهرمان شطرنج جهان شکست خورد همه از پایان شطرنج سخن گفتند و بعدها قهرمان هایی آمدندکه به‌توان هوش مصنوعی رسیده بودند و انسان ادامه یافت با نیروی شناختی بیرونی سازی شده، با وجود خود آگاهی‌های دیگر و خالقیت‌های معنایی دیگر.

وی در ادامه نمونه‌ای از Appification محتوا را مثال زد و گفت: همانگونه که اشاره کردم «اَپیفیکیشن محتوا» به معنای گسترش بی‌سابقه دسترسی به محتواهای وبی از طریق برنامه های کاربردی خاصی و با کلیدهای طراحی شده برای استفاده عموم است. prosumer ترکیبی از producer و consumer نمونه اش تلویزیونهای تعاملی و دوسویه مانند «آیپیتیوی» تلویزیون اینترنتی و تلویزیون های ترکیبی است که با استفاده از ظرفیت ارتباطات باند وسیع، امکان ارائه هدفمند و مدیریت شده محتوا را به مصرف کنندگان محتوا با سالایق مختلف فراهم می کند.

مقصود فراستخواه در خصوص قابلیت‌های chain Block توضیح داد: در بلاک‌چین برخلاف ویکی‌پدیا سرور متمرکز وجود ندارد و داده‌های هر Node با دیگر Nodeها تبدیل به یک گزارش رسمی می شوند و برعکس ویکی‌پدی، کالینت‌ها قابلیت تغییر داده دارند.

وی با اشاره به نکته ای در‌خصوص اینکه در بالک چین داده‌ها بر روی Node شبکه به صورت مستقل ثبت می شود گفت: حال آنکه در ویکی‌پدیا کنترل کامال در دست مدیران است.

فراستخواه در ادامه تعداد دیگری از ویژگی‌های بلاک چین را تیتروار نام برد و گفت: در قالب چند اسلاید این ویژگی ها را نشان داد و گفت: اینترنت نامتمرکز (Internet Decentralised) سیستم های عامل متمرکز از بین می روند، آی‌پی‌ها به شکل امروزی نمی‌مانند، قراردادهای هوشمند (Smart Contracts)، بازارهای غیر متمرکز (Markets Decentralised)، توزیع ذخیره سازی ابری (Storage Cloud Distributed)، پیام های رمزگذاری شده (Messaging Encrypted) (Proof of Ownership) مالکیت اثبات و  رأی‌گیری تصدیق شده (Voting Authenticated). اسالیدهای زیر این ویژگی‌ها را بیشتر آشکار می کند.

21

وی در پاسخ به این سوال که فضای واقعیت مجازی جهان اجتماعی ایران را به آینده ناشناخته پرتاب می کند، وجه پروبلماتیک قضیه چیست؟ گفت: فضای اجتماعی حاصل واقعیت مجازی به یک دو گانگی دامن‌زده است.

فراستخواه افزود: محتوای ارتباطی و شناختی سرکش در جهان اجتماعی ایران در حال رشد است در حالی که شاکله قدرت، سیاست و ایدئولوژی رسمی از اینها بیگانه است و نمی‌تواند ارتباط خالق رضایت بخشی با آن داشته باشد و این دوگانگی به وجود می آورد و شکاف میان دولت و ملت را بزرگ می کند.

وی با اشاره به بحث انگیز شدن گردش گروه‌های مرجع در دو سطح رسمی و غیر رسمی از گذشته تا اکنون است گفت: در قاجار تا مشروطه (نوعی تقسیم کار موازی نانوشته میان گروه های مرجع سنتی وجدید)، در جنبش نوسازی و مدرنیزاسیون (متن وحاشیه ای به نفع گروه های مرجع جدید شکل گرفت) در بعد از انقلاب اسلامی (جا به جایی متن و حاشیه به نفع گروه های مرجع سنتی ایدئولوژیک شدۀ معطوف به قدرت) این گروه مرجع رسمیت یافته به لحاظ تاریخی درگیر نوعی فوبیای نو بود و با امر مدرن مشکل معرفتی و موقعیتی داشت. این حتی در شکل تکنوفوبیا نیز ظاهر می شد، اما در بعد از انقلاب، متن و حاشیه تشدید شد.

فراستخواه ادامه داد: مسأله فقط در حد فوبیای فکری و رفتاری نبود چون خود حکومتیان نیز از آن استفاده می کنند! بلکه مسألۀ اصلی رویکرد پدرسالار و کمال‌گرا بود و تلقی دولت به مثابه نماینده حقیقت تمام و دال مرکزی. به جای چیزی از جنس وکالت مشروط و یک عقد جائز آنطور که مثال مهدی حائری یزدی به دست داده است. این خواه ناخواه و حتی ناخودآگاه، کم و بیش به نوعی رفتار حکمرانی تمامی خواه سوق می یافت و نتیجه اش تعیین محتوای اخلاقی جامعه، کنترل ذهن ها وبدن ها و اداره پذیر کردن سوژه‌ها.

مقصود فراستخواه در پاسخ به این سؤال که پیشرانه‌های فضای مجازی جهان اجتماعی را با چه روندهایی مواجهه خواهد کرد گفت: دسترسی در ابعاد بسیار گسترده، تعمیم در مقیاس بزرگ، رسانایی فوق العاده، سرعت فوق تصور، کارایی بالا با مهارت‌های عمومی، شفافیت زیاد، مرکز زدایی روزافزون، توزیع شدگی آنارشیک، اتوماسیون آگاهی امنیت خصوصی کاربران، شبکه ریزومی.

فراستخواه در پایان اظهار داشت: مهم این است که میان سیستم رسمی حکمرانی در شرایط کنونی با محتوای پویای زیست جهان اجتماعی، شکاف بزرگی باز شده است وروز به روز بر اثر رفتار حکمرانی و سیاست ها ورویه‌های نسنجیده بیشتر می شود و تنش‌زاست و جامعه ایران را به مخاطراتی پرهزینه پرتاب می کند. بستن تلگرام فقط یک نمونه از ده‌ها مثال دیگر از این است.

لینک قسمت اول http://yon.ir/2Q2W2

لینک قسمت دوم http://yon.ir/xkaA8

متن کامل سخنرانی تحریر یافته به صورت پی دی اف 




تاریخ ارسال: سه‌شنبه 5 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 12:39 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 1 نظر

تأثیر فضای مجازی بر آینده کشور


(قسمت دوم)

نشستی با موضوع تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران برگزار شد.

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ در این نشست تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران در مقایسه با سایر کشورها و ترسیم وضعیت کنونی و آینده ایران در فضای مجازی، میزان هم سویی اینترنت pc و موبایل با استانداردهای جهانی و افق هایی برای ارتقا، اثرات تحمیل ناخواسته فیلترینگ بر افراد و مواجهه آنها با شرایط جدید و ناخواسته، آشنایی افراد به مباحث آکادمیک مطرح نشده در فضای های عمومی و قدرت تحلیل بعد از فیلترینگ با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران بررسی شد.

دکتر مقصود فراستخواه با اشاره به نرخ رشد استفاده از اینترنت درجمعیت ایران در یک نگاه گذرا و بدون تمرکز بر هر یک از نقاط گفت: مشاهده می شود که در این سال ها چه سیر رشدی به لحاظ استفاده و بهره گیری از اینترنت داشته‌ایم و از حدود چهار درصد جمعیت به 70 درصد رسیده ایم.

22

وی ادامه داد: در اینجا دقیق‌تر دیده می شود (نشانی سایت برای راستی آزمایی بیشتر https://www.internetworldstats.com/me/ir.htm)

1فراستخواه افزود: کاربران اینترنت را در نمودار ملاحظه می کنید در سال 2000 ،250 هزار که نسبت به جمعیت ما حدود 8.3 درصد بوده است. در سال 2018 به 1.69 درصد افزایش یافته است و این نشان دهنده عطش و تقاضا در جامعه ماست. مردم نیازهایی داشتند لذا رجوع کرده اند به این رسانه‌ها و از ظرفیت‌های‌شان بهره گرفته‌اند. البته مالک‌ها محاسبه متفاوت است و قصد ندارم وارد مسائل فنی شوم، برخی از مالک‌های محاسبه نتیجه می‌گیرد درصد این اندازه نیست، نفوذ انقدر نیست، به عنوان مثال طبق یک محاسبه، نسبت خانوارهای دارای دسترسی به اینترنت در 94 5.55 بوده است که در اسفند 95 و بعد از یک سال با نرخ رشد 13 درصدی به بالای 67 درصد رسیده است.

99

این مدرس دانشگاه با بیان اینکه جامعه ایران هنوز ظرفیت‌های ارتباطیِ اسمی خود را پر نکرده است. گفت: جامعه ایران ظرفیت های ارتباطی، شناختی و اسمی خیلی بیشتری دارد. در کشورهایی مانند بحرین این نرخ 98 درصد و در ایران حدود 1.69درصداست، لذا این ظرفیت ارتباطی در ایران هنوز در ارتباط با جهان واقعیت مجازی پر نشده است. جهان واقعیت مجازی گفته می شود بدان جهت که اصرار دارد از جهان فیزیکی ما واقعی تر است.

00

همین طور است کل خاورمیانه که رشد قابل توجهی در آن دیده می شود:

000

برای مثال بحرین را با ایران مقایسه کنید:

44

وی با اشاره به اینکه سرعت رشد اینترنت در ایران در حوزه «اینترنت همراه» در سال‌های اخیر رشد زیادی داشته و در حد متوسط جهانی است عنوان کرد: در حالی که ما در اینترنت ثابت عقب بوده‌ایم چون زیر ساخت‌ها در اختیار ساختارهای رسمی است. برعکس، اینترنت همراه چندان قابل مهار نیست. در زیر در طرف راست سرعت اینترنت ثابت را می بینیم (هم در آپلود و هم دانلود شدن) منحنی بالا که رنگ سبز دارد نشان دهنده سطح جهانی دانلود در اینترنت ثابت است، دیده می شود که در حد بالاست، 11 درصد، در حالی‌که در ایران حدود 4 درصد است.

این استاد جامعه شناسی اضافه کرد: در سوی دیگر اینترنت همراه نشان می دهد که با استاندارد جهانی هم اندازه است لذا می‌بینیم که این فناوری‌ها در ایران رشد عجیبی دارند تا حدی که گاه با استاندارهای جهانی هم راستا می شوند و امکان کنترل آنها دشوارتر و محدود است.

55

وی با یادآوری ابعاد نرخ رشد جهشی گفت: میزان نرخ رشد قبل از تلگرام عبارت است از وایبر 5.9 میلیون، فیس بوک 5 میلیون، وی چت 4 میلیون، واتساپ 5.3 میلیون، اینستاگرام 3 میلیون کاربر داشته اند.

مقصود فراستخواه افزود: این اعداد قبل از رواج تلگرام است، اما زمانی که در 2017 تلگرام از راه می رسد بیش از 40 میلیون کاربر پیدا می کند. این نکته ویژگی های این جامعه را نشان می دهد و تب وتاب های موجود در آن را نمایان می کند. 

وی ادامه داد: در عکس اسلاید زیر جزئیات ظرفیت‌های موجود در سایر فضاها مانند توئیتر، فیس بوک، لینکدن، اینستاگرام مشاهده می شود که تلگرام، اینستاگرام، واتساپ و غیره به سایر فضاهای ارتباطی در نسبت بهره‌برداری رشد داشته اند.

9999

فراستخواه با اشاره به ابعاد رشد جهشی گفت: میل به استفاده از تلگرام را از زبان مسئولین رسمی مانند معاون محتوایی مرکز ملی فضای مجازی شنیده اید، که مطرح می کند بیش از 60 درصد پهنای باند توسط تلگرام اشغال شده است. ساعت 22 شب تا 1 بامداد بیشترین ساعت ترافیک است. 580 هزارکانال و 16 کانال بالای یک میلیون عضو) بالاترین تعداد عضو در یک کانال 000.400.3 ) و بیشترین بازید از یک پیام 20 میلیون بار بوده است. یعنی از هر 10 ایرانی 6 نفر عضو شبکه های اجتماعی هستند.

2

این مدرس جامعه شناسی با اشاره به اینکه شبکه تلگرام در صدر است بیان کرد: بیشترین افرادی که از تلگرام استفاده می کنند تحصیل کرده‌های دانشگاهی هستند و اسلاید بالا هم تعداد کاربران فعال برحسب میلیون نفر جهان را نشان می دهد(httpswww://weforum.org) که فیس‌بوک، واتساپ، مسنجر، اینستاگرام و سایر رسانه‌ها بسیار بالاتر از تلگرام هستند در حالی‌که در ایران تلگرام از اقبال عمومی برخوردار شده است و ویژگی‌های جامعه ایران و تب و تاب های آن را نشان می دهد.

وی از تعداد کاربران اینترنت در سال 2018 خبر داد و گفت: تعداد کاربران در کل بیش از 4 میلیارد نفر است. کاربران شبکه‌های اجتماعی بیش از 3 میلیارد نفر است و استفاده کننده گان از گوشی های هوشمند که شما دارید، حدود سه میلیارد و تعداد کاربران بر حسب میلیون نفر در جهان 8 فراوانی کاربرد اینها هم در دنیا با فیس بوک، یوتیوپ و واتساپ است در سال 94 میزان تحصیلات کاربران اینترنت به شرح زیر محاسبه و نشان داده شده است:

3

فراستخواه ادامه داد: جوانان از اینترنت بیش از همه استفاده می کنند در اینجا مشاهده می شود که در سال 1394 گروه سنی 19 تا 34 سال، 83 درصد کاربر شبکه اجتماعی را تشکیل می دهند که دربارۀ آنها تحت عنوان نسل Y در چند مقاله بحث کرده ام.

44

این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه در خصوص ویژگی های این نسل نکاتی را پیش از این بیان کرده ام گفت: در نشریه تدریس پژوهی و چند رسانه در خصوص 5 نسل سخن گفته ام و در باره نسل بندی معاصر جامعه ایران مطالعه و تحقیق کرده ام.

وی با بیان اینکه 5 نسل در ایران داریم خصوصا درباب نسل آخر Y( شامل yدهه 70 و Yدهه 80) و نسل Z به نکته مهمی که در این مطالعات نسلی برای او مهم بوده است اشاره کرد و گفت:  نسل Y دهه 70 و 80 بر خلاف دهه 60 و به طریق اولی بر خلاف نسل ما که نسل دهه 30 و 40 هستیم، اساسا از زمانی که دنیا را دیده‌اند اینترنت وجود داشته است، پس برای آنها اینترنت پدیده نیست، جزو اجزا و اشیاء دیگر زندگی مثل استکان و نعلبکی، ساعت، اتومبیل و مایحتاج رایج زندگی است، لذا وقتی اینترنت برای این افراد محدود می شود برای آنها معنای متفاوتی دارد. آنها مانند ما نیستند که وقتی اینترنت آمد از دیدن آن شگفت زده بودیم. لذا برای این دسته از افراد اینترنت و ملزومات آن به شکل دیگری فهم می شود و مفهوم فیلترینگ برای آنها به معنای عقب ماندگی حکمروایی است. زیرا همان گونه که گفتم اینترنت برای آنها پدیده نیست و پدیده های دیگری وجود دارد. اینترنت برای آنها امری معمولی است.

ادامه دارد...

لینک قسمت اول http://yon.ir/2Q2W2

گردآوری و تهیه مطلب: دکتر رقیه محمد‌زاده

در اینجا: کانال تلگرامی فراستخواه

تاریخ ارسال: چهارشنبه 30 خرداد‌ماه سال 1397 ساعت 09:12 ب.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

سهم فضاهای رسانه ای وارتباطی در تحولات جامعه ایران

در نشستی با حضور دکتر مقصود فراستخواه(قسمت اول)

نشستی با موضوع تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران برگزار شد.

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ در این نشست تأثیر فضای مجازی بر آینده اجتماعی ایران در مقایسه با سایر کشورها و ترسیم وضعیت کنونی و آینده ایران در فضای مجازی، میزان هم سویی اینترنت pc و موبایل با استانداردهای جهانی و افق هایی برای ارتقا، اثرات تحمیل ناخواسته فیلترینگ بر افراد و مواجهه آنها با شرایط جدید و ناخواسته، آشنایی افراد به مباحث آکادمیک مطرح نشده در فضای های عمومی و قدرت تحلیل بعد از فیلترینگ با سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در انجمن جامعه شناسی ایران بررسی شد.

مقصود فراستخواه در این نشست با اشاره به دو سنت نظری بحث را به لحاظ جامعه شناختی در سنت نظری کنش متقابل نمادین و سنت نظری جامعه شناسی شناختی شرح داد و گفت: خالصه آن این است که جامعه از تعاملات معنایی مردمان ساخته می شود و تحول پیدا می کند. سنت کنش متقابل نمادین بیان می کند که مردم چه تفسیری از خودشان و عالم دیگران دارند.

وی ادامه داد: از طریق زبان مردم و تفسیرهایی که دارند جامعه ساخته می شود. سنت کنش متقابل نمادین از سرمشق‌های مهم نظری در جامعه شناسی است. نظریه پردازانی متعدد از وبر تا مید در توسعه این سنت فکری در علوم اجتماعی سهیم بودند. این سنت نظری مبتنی بر یک فرض اصلی است و آن این که جامعه از طریق تعامالت مردمان و گروه‌های اجتماعی و تفسیر آنها از خود و دیگران و عالم و آدم ساخته می شود. به عبارت دیگر چنانکه لوکمان و برگر بیان کرده اند واقعیت به صورت اجتماعی و از طریق تعامالت و زبان برساخته می شود.

فراستخواه اضافه کرد: در حوزه جامعه شناسی شناختی و اتنومتدولوژی افرادی مانند گارفینگل، سیرکورل و... بحث کرده اند که جامعه از کنش معنایی متقابل و درهم بر هم مردمان با این ذکر مختصر می توان به این نتیجه رسید بر حسب موقعیت هایی خاص و جدید ساخته می شود که ظرفیت های رسانه ای، ارتباطی و شناختی جامعه، از مهمترین متغیرهای پیش بینی تحولات جهان اجتماعی هستند. رفورم سده 15 و 16 در اروپا به یک حساب انقلاب ناشی از اختراع صنعت چاپ بود. یعنی وقتی ظرفیت‌های ارتباطی، شناختی، رسانه‌ای و تکنولوژیک تازه‌ای پدید می‌آید که همان کهکشان گوتنبرگ است. دیگر انجیل را فقط کشیش‌ها نمی‌فهمند و این ظرفیت شناختی منجر به رفورم در اروپا می شود.

این مدرس دانشگاه افزود: تکنولوژی ارتباطی و فناوری اطلاعات ابزار فنی ساده‌ای در این جا و در دست ما نیست، مطیع و سر به راه هم نیست. با ما کاری می کند، نگاه‌ها، نگرش‌ها و عادت واره‌ها، مدل ذهنی و درکل طرز فکر و اندیشه ما را تغییر می دهد و از این حال به آن حال می کند. بیش از اینکه ما با ابزارهای ارتباطی کاری کنیم آنها نیز با ما کار‌های زیادی می کنند.

وی ادامه داد: اینها فرض‌های من است ممکن است مخاطبان در خصوص این فرض‌ها نقادی کنید به هر حال تکنیک و به ویژه تکنیک‌های ارتباطی، شناختی به سبب آنکه ظرفیت‌های شناختی جدید پدید می آورند در نتیجه صورت تا سیرت زندگی ما را و سرشت و ساختار حیات اجتماعی را متحول می کنند.

فراستخواه در ادامه اضافه کرد: اینترنت، فیس بوک، توئیتر، لینکدن ، رایانش ابریو IOT ، تلِگرام و مانند آنها به همراه وسایل سبک داخل کیف و توی جیب مردم مثل آیپد، تبلت، فبلت و انواع اسمارت فون‌ها و گالکسی ها و سیستم های اندروید و بقیه دست به دست هم می دهند و ذهنیت اجتماعی مردم و فرهنگ ما را روز به روز متحول می کنند.

وی با بیان اینکه شبکه های اجتماعی مجازی اکوسیستم آگاهی اجتماعی را تغییر می دهد گفت: این خیلی مهم است. شما برای اینکه بتوانید فیس‌بوک را خوب توضیح بدهید از نظریه هایی مانند نظریه کنشگر شبکه می توانید استفاده کنید. اساسا ما فقط کنشگر نداریم یعنی ما فقط فرد نداریم بلکه تلگرام است که وارد حوزه کنش اجتماعی می شود.

مقصود فراستخواه افزود: در این نظریه توضیح داده می شود که یک امر تکنیکی با امر اجتماعی با امر معنایی - گفتمانی با هم می روند. تلگرام امر تکنیکی است در پشت آن امر گفتمانی است و با او امر اجتماعی است. از این طریق است که شاکله ذهن اجتماعی عوض می شود. آگاهی در این شبکه روز به روز اصرار دارد و نشان هم می دهد که می خواهد به طرزی عمیق متفاوت از آگاهی متعارف تمدنی، متفاوت از آگاهی مدرن و حتی متفاوت از آگاهی انبوه سرمایه داری صنعتی باشد . نژاد تازه ای از آگاهی پدید می آید. آگاهی طبقاتی، آگاهی اجتماعی، آگاهی قومی، آگاهی ملی، آگاهی کائناتی برای مردم ایجاد می شود.

وی ادامه داد: این آگاهی شبکه‌ای با آگاهی تمدنی سنتی حتی با آگاهی سرمایه داری صنعتی متفاوت است. اینجانب در تاریخ دانشکده فنی به طور مشخص و به شکل مردم‌نگاری کار کرده‌ام و نتایج خود را از مطالعه موردی و میدانی به دست آورده ام.

این استاد جامعه شناسی با اشاره به اینکه در دهه 50 شمسی وقتی برای نخستین بار کامپیوتر وارد دانشگاه شد بیان کرد:  نسل PC به جای frame Main وارد شد، سرمشق‌های درس دادن، درس خواندن، کار کردن و حتی فرهنگ در دانشکده عمیقا متحول شد. کارکردن در دانشگاه معنای دیگری پیدا کرد و فرهنگ دانشگاهی چیز دیگری شد. کالس تغییر کرد. مشروطه نهضت تلگراف‌ها بود، نهضت ملی تحول ناشی از سواد و شهر‌نشینی و رادیو بود، یعنی رادیو منتهی می‌شود به نهضت ملی.

وی ادامه داد: انقلاب اسلامی انقلاب ناشی از نوارهای کاست و سخنرانی ها بود. رژیم پهلوی دلخوش رسانه سنتی رادیو تلویزیون خود بود و نمی دانست که رسانه جدیدی در متن جامعه پدید آمده که همان نوارهای کاست بود و لذا انقلاب اسلامی در بهمن 57 نتیجه آن شیوه ارتباط بود.

وی با بیان اینکه اصلاح طلبی دهه هفتاد نیز جنبش مطبوعات بود عنوان کرد: یعنی مطبوعات اواخر دهه 60 (کیهان فرهنگی، آدینه، سخن، کیان، ایران فردا) همه مجالت توسعه پیدا کردند که ما آنها را زیستیم و زندگی کردیم، نوشتیم و خواندیم این سخن بنده برای جوانترها روایت است، اما برای ما زیست بود، زندگی بود، تجربه بود. لذا ما دیدیم که این جنبش مطبوعات در اواخر دهه 60 و نیمه دهه 70 منجر به به جنبش اصلاحات شد.

1

مقصود فراستخواه با اشاره به اینکه در سال 79 کمتر از 4 درصد مردم ایران از اینترنت استفاده می کردنداظهار داشت:  این درصد در سال 87 و 88 به نصف جمعیت افزایش یافت، جنبش سبز در دهه 80، جنبش ناشی از انباشت سیستم‌های عامل، سایت ها، اینترنت، تلویزیون، ماهواره فارسی وان، بی بی سی و.... یا فیس بوک و وبلاگ ها بود. همان داستان جنبش مشروطه که انقلاب مشروطه را رقم زد، همین نکته در دهه هشتاد به شکل دیگری رخ داد. اینها استقراهای تاریخی ما در تاریخ معاصر هستند؛ هر که نه آموخت از گذشت روزگار ، نیز نیاموزد ز هیچ آموزگار.

ادامه دارد...  مأخذ: اینجا

تاریخ ارسال: سه‌شنبه 29 خرداد‌ماه سال 1397 ساعت 05:41 ق.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر

آه ای سرزمین پرمحنت! (در سوگ دکتر قانعی راد)

چه روز سختی بود که گذشت. این روزها همه دشوار؛ اوضاع دردناک ونگران کننده وایامی تلخ که حاصل چند دهه نابخردی و بی تدبیری است و دیدن مردی بر تخت بیمارستان ؛ افزون بر این تلخکامی ها. دردْ این بار بیرحمانه تر از همیشه با قامت بلند یک جامعه شناس منتقد و یک روشنفکر اجتماعی دست به گریبان شده بود. دکتر محمد امین قانعی راد،  نفَس نفَس می کرد؛ بسختی. همچنان می جنگید تا بماند وباز برای ما بنویسد وسخن بگوید اما نه برای اینکه به انشاهای مطبوعاتی ویا علمی (و رویم نمی شود بگویم به نشخوارها)بیفزاید بلکه شاید مرهمی برای زخمهای مان بنهد. وقت عیادت تمام شد با دکتر خانیکی وهمسرشان بیمارستان را ترک گفتیم به امید دیداری در زمان بعدی عیادت؛صبح جمعه ساعت نُه. آن صدای کشیدۀ سنگین هه... هه.... هه... همچنان با من بود. اما نمی دانستم که وداع آخر نیز خواهد شد.

بیست وچند سال پیش با هم آشنا شدیم؛ اولین بار در حلقه کوچکی در کتابخانه مؤسسه پژوهش آموزش عالی برای تجدید ساختار وزارت علوم.  دست به یکی شده بودیم برای تصمیم سازی و تدوین لایحه ای قانونی در جهت تمرکز زدایی آموزش عالی و استقلال دانشگاه ها وآزادی آکادمیک و حق وحقوق دانشمندان ونهادهای علمی تا بلکه عقول منفصل این جامعه باشند وبه عقلانیت اجتماعی یاری مؤثر برسانند. آن روز ها در ساختمان وزارتی کسانی مثل دکتر معین و دکتر خانیکی و دکتر توفیقی از مطالعات مستقل علمی، از فکر مدیریت تغییر استقبال می کردند، در این میان خانیکی اصلی ترین «کنشگر مرزی» با پیشینه ای از مبارزه ؛ پایی در دانشگاه وپایی در ساختمان وزارت. باری از آن حلقه کوچک بی نام ونشانی که برکنار از بورکراسی پژوهش وگفتگو می کردیم، دکتر جاودانی بود که اکنون در فرصت مطالعاتی هست و درگیر کار تحقیق و دیگرانی مثل دکتر طلوعی و... اما خاطره دو تن از آن حلقه؛ بسیار سنگین؛ یکی دکتر مصطفی ایمانی و دومی دکتر محمد امین قانعی راد. ایمانی سالهاست با بیماری خویش نرد دوستی می بازد ، با درد ورنج آشناست و به حضورش که می روی همچنان خنده ای بر لب بی هیچ شکایت. و قانعی راد که دیروز خانواده محترمش با اصرار وناگزیر به بیمارستان آورده بودند. هردوی این مردان آزاده را همسران وفادارشان با یک دنیا فضیلتِ آرام تیمار داری می کنند؛ زهی فضیلت باشکوه که به زبان نمی آید و جرعه جرعه زیست می شود وتجربه می شود وروح وروان و دل وجان می شود ودر اعماق جاری می شود. با این سیستم های اجتماعی ناکارامد ونهادهای توسعه نیافته وساختارهای قدرت وثروتِ سخت جان و متصلب ومتحجر، نهاد خانواده آخرین مأمن انسانهای بی پناه در ایران است.

قانعی راد مرد میدان حوزۀ عمومی علم و جامعه بود. عزت نفس، از او دانشمندی مغرور (به معنای بلند کلمه) به بار آورْد. هرکس به این عالم آمده است تا بلکه کاری متفاوت بکند و قانعی راد آمد بود تا نقد کند و به ستم وسیاهی ونابکاری  اخم کند و نهیب بزند. محترم بود وحرمت می داشت ولی اهل تعارف ومجامله نبود، بی پروا سخن می گفت. یک عمر پربار در سنت انتقادی ایستاد وتکان نخورد ، مصمم واستوار با قامتی بلند. خوش سخن با طنزهای گزنده ، تلخ از جنس دارو. ما به قانعی راد نیاز داریم. این نژاد اصیل باید برای ایران بماند و همچنان نفس بکشد و بجنگد؛ نه با بدکاران ونابکاران که با بدکاری ونابکاری آنان.

قانعی راد را می توان از نحلۀ جامعه شناسی درمانگر و سیاست ورز به حساب آورد و از اصحاب علم رهایی در مقایسه با علم ابزاری. پابه پای رویدادهای ایران ونگونبختی های یک ملت، می دوید و یکان به یکان در حد توان به سر وقت مسأله های عنیف  ودشوار این سرزمین می رفت  و موضع می گرفت و حرف می زد تا بدانند که دانشمندان تنها برای تئوری پردازی ساخته نشده اند. این سرزمین،  فرزندان دانشی خود را با خون جگر تربیت می کند و انتظار منشی گری دولتی یا تجمل گرایی تخصصی یا حتی برج عاج نشینی آکادمیک از آنها ندارد. علم اگر هست (ودر ایران تا بدین حد دست وپاشکسته) برای اینکه نوری برای زندگی بتاباند  ودر روشنی اش راهی برای تقلیل نگونبختی ها و مرارت های مان پیدا بشود.

فردایی که می خواستیم دوباره به عیادت برویم می آید اما دیگر قانعی راد نیست تا از او خواهش کنیم چشمانش را بگشاید وبا فرزندانش، با همسروفادارش، با ما وبا خوانندگان روزنامه ها  وکاربران شبکه ها حرف بزند وسخن از درد و درمان بگوید. آه ای سرزمین پرمحنت، آه ای چشمان دوخته شده به ادامۀ دشوار ایران در میانۀ بیم و امید، آه ای درد، ای رنج، ای روزگار مغموم، آه ای صبح.....

سحرگاه 25 خرداد 97

تاریخ ارسال: جمعه 25 خرداد‌ماه سال 1397 ساعت 06:37 ق.ظ | نویسنده: م فراستخواه | چاپ مطلب 0 نظر
( تعداد کل: 398 )
   1      2     3     4     5      ...      50   >>
صفحات